دگرگونیهای بنیادین هزاره سوم و حرکت شتابان جوامع پیشرفته به سمت کسبوکارهای دانشمحور، مدیریت منابع انسانی را از یک واحد اداری و پشتیبان صرف، به ستون اصلی حرکت و بقای سازمانها تبدیل کرده است. جوامع پیشرفته دنیا به شدت به مدیریت منابع انسانی به عنوان ستون حرکت به سمت کسبوکار دانشمحور اعتقاد پیدا کردهاند و مدیران سطوح عالی این جوامع بر این باورند که با ایجاد مدلهای تعالی منابع انسانی، میتوان رقابتی سالم در مسیر تعالی میان شرکتها و بنگاههای اقتصادی ایجاد کرد تا در این مسیر عملاً شاهد رشد و شکوفایی نیروی انسانی خود باشند. با این حال، یکی از بزرگترین چالشهای سازمانهای ایرانی، ناکارآمدی سیستمهای منابع انسانی است. این ناکارآمدی عمدتاً ریشه در چند عامل اساسی دارد: نبود یک سیستم یکپارچه و منطقی، عدم تعادل و توازن بین کارکرد سیستمهای منابع انسانی با اهداف و ماموریتهای کلان شرکت، عدم اعمال مدیریت یکپارچه در حوزه منابع انسانی، عدم برخورداری از تخصصهای لازم در طراحی و بهکارگیری سیستمهای منابع انسانی، و ضعف یا نبود نگرش و اعتقاد در بهکارگیری تخصصهای لازم در حوزه منابع انسانی. برای عبور از این ناکارآمدی، مدل تعالی منابع انسانی به عنوان یک چارچوب بسیار موثر معرفی شده است که میتواند شرکتها و سازمانها را در حوزه منابع انسانی به سوی تعالی رهنمون سازد. این مدل، جدیدترین رویکرد به ارزیابی حوزههای مرتبط با منابع انسانی یک سازمان است که با استفاده از معیارها و شاخصهای برتر، نقاط قوت و حوزههای بهبود سازمان را شناسایی کرده و برای بهبود آنها برنامهریزی میکند. از جمله کاربردهای این رویکرد میتوان به شناخت و تمرکز آگاهانه بر نقاط قوت و قابل بهبود، برنامهریزی بهبود کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت منابع انسانی، طراحی مجدد ساختار، فرایندها، فعالیتها و سیستمهای منابع انسانی، بهکارگیری معیارهای مختلف عملکردی برای افزایش سهم منابع انسانی در تحقق اهداف و استراتژیهای کسبوکار، و بهکارگیری شاخصهای عملکردی مختلف برای نشان دادن سهم منابع انسانی در عملکرد سازمانی اشاره کرد. تاریخچه شکلگیری این مدل در ایران به سال ۱۳۸۸ بازمیگردد که نخستین ویرایش آن انجام شد و ویرایش جدید آن در سال ۱۴۰۱ به جامعه مدیریتی کشور معرفی شده است. این مدل حاصل مطالعه عمیق محتوای مدلها و نظریههای معتبر، جمعآوری و تحلیل و طبقهبندی رویههای برتر مدیریت منابع انسانی، دیدگاههای گروهی از متخصصان و صاحبنظران دانشگاهی و سازمانی در رابطه با تدوین روایی مدل طراحی شده است و امروزه به عنوان یک چارچوب بسیار مؤثر برای هدایت سازمانها به سوی تعالی شناخته میشود.
نگاه به تعالی سازمانی از دریچه این مدل، یک نگاه سیستمی و سهوجهی است که در آن «مفاهیم بنیادین تعالی سازمانی» به عنوان بستر و شالوده، «معیارهای تعالی سازمانی» به عنوان ارکان، و «منطق ارزیابی» به عنوان فرآیند، در تعامل با یکدیگر سازمان متعالی را شکل میدهند. مدل تعالی منابع انسانی به عنوان چارچوبی جامع و فراگیر، مبتنی بر مجموعهای از مفاهیم بنیادین، معیارها و منطق ارزیابی است که تمامی ابعاد مدیریت منابع انسانی سازمان را مورد ارزیابی قرار میدهد و به مدیران سازمان کمک میکند تا با ارزیابی مستمر فعالیتها، رویهها، فرایندها و نتایج منابع انسانی خود، نقاط قوت و زمینههای قابل بهبود را شناسایی کرده و برای بهبود و بهینهسازی آنها برنامهریزی و اقدام نمایند. مفاهیم بنیادین تعالی منابع انسانی، مشتمل بر هشت مفهوم کلیدی است که هر یک به مثابه ستونی در ساختار تعالی عمل میکنند: رهبری آیندهنگر و فرهنگساز، ارزشآفرینی منابع انسانی، تفکر سیستمی و مدیریت فرایندی، یادگیری، نوآوری و تحول، شایستگی و دلبستگی کارکنان، مسئولیت اجتماعی و اخلاق حرفهای، و نتایج پایدار در اکوسیستم منابع انسانی. این مفاهیم، نه تنها شاخصهایی برای سنجش تعالی هستند، بلکه نشاندهنده شواهد عینی از بلوغ سازمانی به شمار میروند. در واقع، این مفاهیم بنیادین هستند که جهتگیری کلی مدل را تعیین میکنند و به سازمانها یادآوری میکنند که تعالی منابع انسانی صرفاً مجموعهای از فرآیندهای مکانیکی نیست، بلکه یک تحول فرهنگی و راهبردی است که همه ارکان سازمان را در بر میگیرد.
مفهوم نخست، «رهبری آیندهنگر و فرهنگساز» است که به این معناست که رهبران سازمانهای متعالی با درک تحولات اکوسیستم منابع انسانی و تمرکز بر آینده، سیاستهای حوزه منابع انسانی را همسو با جهتگیری استراتژیک سازمان تعیین میکنند. آنها با حمایت از ایدههای خلاق مبتنی بر تفکر ساختارشکنانه و استفاده از قابلیتهای پویا و فناوریهای نوین، ابتکارات منابع انسانی را تعریف و هدایت میکنند. شخصاً در توسعه و بهبود فرهنگ و ارزشهای سازمانی نقش فعال داشته و به عنوان الگوی رفتار و عملکرد مبتنی بر شایستگی، همواره الهامبخش و محرک کارکنان هستند. با توسعه سبکهای رهبری اثربخش و مربیگری، جلب مشارکت فعال کارکنان در تصمیمگیریها و ایجاد محیط کار مطلوب، دلبستگی کارکنان را ارتقا میبخشند و فرهنگ پاسخگویی و شفافیت را در قبال ذینفعان ترویج کرده و برای تصمیمات و عملکرد خود همواره پاسخگو هستند. در این میان، تمایز میان «مدیریت» و «رهبری» یک نکته کلیدی است که کمتر به آن توجه میشود. مدیریت، محصول نظم و ثبات است و شامل فعالیتهایی نظیر برنامهریزی و بودجهبندی (تعیین اهداف، تعیین زمانبندی، تخصیص منابع)، سازماندهی و تامین نیرو (ارائه ساختار، تعیین جایگاههای شغلی، تعیین قوانین و رویهها)، و کنترل و حل مسئله (توسعه مشوقها، ایجاد راهحلهای خلاقانه، اقدام اصلاحی) میشود. اما رهبری، محصول تغییر و حرکت است و شامل تعیین جهت (ایجاد چشمانداز، شفافسازی تصویر بزرگ، تعیین استراتژیها)، همسوسازی افراد (ارتباط اهداف، جستجوی تعهد، ایجاد تیم و ائتلاف)، و انگیزش و الهامبخشی (الهام و انرژی بخشیدن، توانمندسازی زیردستان، ارضای نیازهای نامرئی) میشود. هر دو برای شکوفایی سازمان ضروری هستند و سازمانهای متعالی میدانند که در دنیای پیچیده امروز، صرفاً با مدیریت نمیتوان به تعالی رسید، بلکه نیاز به رهبرانی دارند که بتوانند تغییر را مدیریت کرده و فرهنگ سازمانی را به سمت ارزشآفرینی هدایت کنند.
مفهوم دوم، «ارزشآفرینی منابع انسانی» است. سازمانهای متعالی به کارکنان خود نگرش سرمایهای دارند و اهمیت سرمایههای انسانی را برای ارزشآفرینی درک میکنند. این ارزشآفرینی از طریق تحقق اهداف و استراتژیهای منابع انسانی، تبدیل قابلیتها به مزیت رقابتی، ایجاد و تقویت کارآفرینی سازمانی، و بهرهبرداری پایدار از دانش و تجربه کارکنان محقق میشود. به عبارت دیگر، ارزشآفرینی منابع انسانی به معنای حرکت از رویکرد «هزینهای» به منابع انسانی به سمت رویکرد «سرمایهای» است. در این نگاه، هر ریالی که در حوزه توسعه کارکنان، بهبود محیط کار، یا نظامهای انگیزشی هزینه میشود، یک سرمایهگذاری راهبردی است که بازده آن در قالب افزایش بهرهوری، نوآوری، و دلبستگی کارکنان نمایان میشود. سازمانهای متعالی با توسعه و ترغیب کارکنان به ایدهپردازی، خلاقیت و نوآوری و تبدیل آن به قابلیتهای پویا، به ایجاد و تقویت کارآفرینی سازمانی اهتمام ورزیده و برای توسعه مدلهای نوین کسبوکار تلاش میکنند. همچنین با همسوسازی اهداف فردی، تیمی و سازمانی از دانش و تجربه کارکنان در راستای خلق ارزش و دستیابی به نتایج پایدار بهره میگیرند و برای ارزشآفرینی و تحقق اهداف استراتژیک، همواره گوناگونی، توازن میان کار و زندگی، نیازها و انتظارات نسلها و تفاوتهای بیننسلی را مدیریت میکنند. این مفهوم به خوبی نشان میدهد که تعالی منابع انسانی، یک مقصد نیست، بلکه یک فرآیند مستمر ارزشآفرینی است که در آن هر اقدام منابع انسانی باید به نحوی به خلق ارزش برای سازمان و ذینفعان منجر شود.
مفهوم سوم، «تفکر سیستمی و مدیریت فرایندی» است. سازمانهای متعالی باور دارند که تمامی بخشهای سازمان به عنوان مجموعهای منسجم، یکپارچه و در تعامل با یکدیگر عمل میکنند تا فلسفه وجودی و چشمانداز سازمان را محقق سازند. این نگاه سیستمی به این معناست که نمیتوان بخشی از سازمان را بدون توجه به تأثیرات آن بر سایر بخشها بهبود داد. فرایندهای ساختهیافته منابع انسانی را بر پایه تفکر سیستمی و با بهرهگیری از فناوریهای نوین، طراحی کرده و به اجرا میگذارند و از وجود ارتباط هدفمند بین فرایندهای منابع انسانی و سایر فرایندهای سازمانی اطمینان حاصل میکنند و منابع لازم را به طور متوازن به آنها اختصاص میدهند. همچنین ریسک فرایندهای منابع انسانی را مدیریت کرده و با ایجاد چابکی لازم از ارزشآفرینی کلیه فعالیتها برای سازمان، اطمینان مییابند و با ارزیابی فرایندهای منابع انسانی، پیش شاخصها و دستاوردهای حاصل از اجرای آنها و تحلیل دادهها و اطلاعات کارکنان، از بهبود مداوم و وجود همسویی و یکپارچگی لازم برای تحقق اهداف و استراتژیها اطمینان حاصل میکنند. ساختار منابع انسانی را برای تحقق اهداف و استراتژیهای منابع انسانی متناسب با فرایندها طراحی کرده و به اجرا میگذارند. این مفهوم به سازمانها یادآوری میکند که مدیریت منابع انسانی نباید به صورت جزیرهای و منفک از سایر بخشها عمل کند، بلکه باید به عنوان یک سیستم یکپارچه در خدمت اهداف کلان سازمان باشد.
مفهوم چهارم، «یادگیری، نوآوری و تحول» است. فرهنگ یادگیری را با بهکارگیری دانش و تجارب کارکنان، تحلیل عملکرد سازمان و الگوبرداری از تجارب موفق، توسعه داده و شایستگیهای کارکنان خود را ارتقا میدهند. آنها انگیزههای لازم را برای توسعه خلاقیت و نوآوری در جهت خلق ارزش و دستیابی به نتایج پایدار، در کارکنان خود ایجاد میکنند و یادگیری و نوآوری را از طریق توسعه تعامل و ارتباط بین افراد و تیمها تقویت کرده و با بهرهبرداری از همه ظرفیتهای اکوسیستم منابع انسانی، پایداری سازمان را تضمین میکنند. بهمنظور حمایت از کارکنان در مسیر تحول و پیشبرد نوآوری، نظام قدردانی و جبران خدمت را با سایر نظامها و فرایندهای مرتبط یکپارچه میکنند و با تحلیل ابرروندها و پیشبینی و درک آینده، تحولات فناورانه و دیجیتال را شناسایی کرده و به کار میگیرند و فرایندهای منابع انسانی را متناسب با آنها توسعه داده و ارتقا میبخشند. در دنیای امروز که سرعت تغییرات فناورانه بیسابقه است، سازمانهایی که نتوانند یادگیری و نوآوری را در DNA خود نهادینه کنند، محکوم به فنا هستند. مدل تعالی منابع انسانی، یادگیری را نه به عنوان یک رویداد مقطعی، بلکه به عنوان یک فرآیند مستمر و نهادینهشده در فرهنگ سازمان میبیند که از طریق آن، سازمان قادر به انطباق با تغییرات و خلق فرصتهای جدید خواهد بود.
مفهوم پنجم، «شایستگی و دلبستگی کارکنان» است که به عنوان یکی از ارکان اصلی تعالی، بر بهبود مستمر شایستگیها و عملکرد فردی، تیمی و سازمانی از طریق ارزیابی و توسعه نظامهای انگیزشی تاکید دارد. سازمانهای متعالی با شناسایی، تعیین و توسعه شایستگیهای لازم برای سطوح مختلف کارکنان، آنها را به مزیت رقابتی سازمان تبدیل میکنند و با توانمندسازی گروههای مختلف کارکنان و تشویق رشد و توسعه فردی، به ایجاد مسیرهای شغلی مناسب، توسعه صلاحیتهای حرفهای و خلق قابلیتهای جدید سازمانی میپردازند. آنها با مدیریت استعدادها و ظرفیتهای موجود و مورد نیاز سازمان برای اجرای کلیه فرایندها، بهبود میدهند و برای نگرشها و دیدگاههای گروهها و نسلهای مختلف کارکنان اهمیت قائل میشوند و از شیوههای نوین برای ارزیابی و اطمینان از اشتیاق کارکنان به کار و بهبود عملکرد استفاده میکنند. در واقع، دلبستگی، تعهد عاطفی و فکری کارکنان برای انجام کارهای سازمان و تحقق فلسفه وجودی آن است. سازمانهایی که از سطح بالایی از دلبستگی کارکنان برخوردارند، اغلب با محیطهای کاری با عملکرد عالی شناخته میشوند که در آنها کارکنان آنقدر انگیزه دارند که بیشترین تلاش خود را برای تأمین منافع ذینفعان و موفقیت سازمان به کار گیرند. این مفهوم نشان میدهد که تعالی منابع انسانی، پیش از آنکه به سیستمها و فرآیندها وابسته باشد، به انسانها و ارتباط عاطفی و فکری آنها با سازمان وابسته است. بدون کارکنان دلبسته و شایسته، هیچ سیستم و فرآیندی نمیتواند به تعالی برسد.
مفهوم ششم، «مسئولیت اجتماعی و اخلاق حرفهای» است. سازمانهای متعالی، نیازها و انتظارات کارکنان، جامعه، محیط زیست و سایر ذینفعان کلیدی را شناسایی کرده و با تعیین اولویتها تلاش میکنند تا با طراحی و اجرای برنامههای منابع انسانی آنها را به طور متوازن برآورده سازند. آنها اصول پایداری و ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی مسئولیتهای اجتماعی خود را با استراتژی و فرایندهای منابع انسانی، یکپارچه میکنند و به رعایت قوانین و مقررات، رفتار اخلاقی، شفافیت و پاسخگویی در قبال عملکرد خود در برنامههای منابع انسانی پایبند بوده و برند کارفرمایی و خوشنامی سازمان را ارتقا میبخشند. آنها اطمینان حاصل میکنند که کارکنان اصول اخلاقی و ارزشها را رعایت میکنند و در برنامههای منابع انسانی، فرصتهای برابر، عدالت، گوناگونی، شمول، حفظ کرامت انسانی و احترام به حقوق کارکنان را مورد توجه قرار میدهند. کارکنان خود را به مشارکت در برنامههای اجتماعی و بهبود محیط زیست و حفظ منابع نسلهای آینده تشویق کرده و در مشارکت در امور جامعه پیشگام هستند و شایستگیهای کارکنان خود را برای خلق ارزش در جهت منافع جامعه، ارزیابی و تحلیل کرده و در برنامههای توسعه کارکنان، استقلال با اصول پایداری را مورد توجه قرار میدهند. مسئولیتپذیری اجتماعی، مفهومی است که به موجب آن سازمانها، ضمن رعایت اصول توسعه پایدار و اجرای داوطلبانه برنامهها فراتر از الزامات قانونی، سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی خود را در کلیه ابعاد سازمان، با استراتژی و فعالیتهای روزمره کسبوکار و تعاملات خود با ذینفعان، یکپارچه میکنند. اخلاقیات نیز به بایدها و نبایدهای سازمان و اینکه چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است، اشاره دارد. این مفهوم به سازمانها یادآوری میکند که تعالی منابع انسانی، بدون تعهد به اصول اخلاقی و مسئولیتپذیری اجتماعی، ناقص و ناپایدار است.
مفهوم هفتم و پایانی، «نتایج پایدار در اکوسیستم منابع انسانی» است. سازمانهای متعالی، اکوسیستم منابع انسانی را که بر گیرنده همه عوامل تاثیرگذار بر حوزه منابع انسانی سازمان است، تحلیل کرده و آن را به خوبی میشناسند و برای دستیابی به نتایج، نیازها و انتظارات کارکنان و سایر ذینفعان کلیدی را شناسایی و تحلیل میکنند و همسو با استراتژی سازمان، در تدوین استراتژی منابع انسانی مورد استفاده قرار میدهند. آنها تغییرات درون اکوسیستم منابع انسانی را رصد کرده و در برابر تغییرات محیطی، تابآور هستند و به بهبود خود را در جهت خلق ارزش پایدار حفظ میکنند. برای تحقق استراتژی منابع انسانی و حفظ همسویی آن با اهداف استراتژیک سازمان، نتایج کلیدی و مجموعهای متوازن از اهداف را تعریف یا تحلیل کرده و از گزارشهای شفاف به ذینفعان کلیدی و ذینفعان کلیدی مرتبط، اطمینان حاصل میکنند. مکانیزمهای مناسب را برای مدیریت ریسکهای منابع انسانی و شناسایی و درک سناریوهای مرتبط با کار گرفته و اعتماد کارکنان و سایر ذینفعان را جلب میکنند و برای پشتیبانی از نظام تصمیمگیری در سازمان، اطلاعات مرتبط با منابع انسانی را همراه با تحلیل آنها به موقع و دقیق، در اختیار رهبران سازمان قرار میدهند. این مفهوم نشان میدهد که تعالی منابع انسانی، در نهایت باید به نتایج ملموس و پایدار منجر شود و این نتایج باید در چارچوب اکوسیستم سازمانی و با در نظر گرفتن منافع همه ذینفعان ارزیابی شوند.
درک عمیق این مفاهیم، بدون توجه به بستر و محیطی که سازمان در آن فعالیت میکند، ممکن نیست. مدل تعالی بر اهمیت «اکوسیستم سازمانی» تاکید دارد و آن را به عنوان شبکهای از تأمینکنندگان، توزیعکنندگان، مشتریان، رقبا، نهادهای دولتی و اجتماعی و سایر ذینفعان تعریف میکند که هرکدام از اینها بر دیگری اثرگذار است و این رابطه دائماً در حال تکامل است. در تعریف علمی، اکوسیستم به معنای ساده و بهطور خلاصه، عبارت است از مجموعهای از موجودات زنده و محیط زندگی آنها. اکوسیستم یک سیستم طبیعی شامل گیاهان، حیوانات و میکروارگانیسمها (مجموعهی موجودات زنده) است که در یک ناحیه مشخص با همهی عوامل و اجزای فیزیکی غیرزنده محیط در تعامل هستند. سازمانها نیز باید همچون موجودات زنده در یک اکوسیستم بیولوژیکی، برای بقا منعطف و سازگار باشند. در اکوسیستم سازمانی، عواملی نظیر کمبود منابع، گرم شدن زمین، فناوریهای نوظهور، و مسائل ژئوپلیتیکی بر روابط بازیگران تأثیر میگذارند و سازمان باید با درک این پیچیدگیها، استراتژیهای خود را تنظیم کند. «ابرروندها» نیز موضوعاتی هستند که انتظار میرود در سالهای آینده تأثیرات جهانی داشته باشند و سازمان صرفنظر از اندازه، حوزه فعالیت، خصوصی و یا عمومی بودن، باید آنها را مورد توجه قرار دهد. در قلب این اکوسیستم، «فلسفه وجودی» سازمان قرار دارد که به توصیف چرایی و دلیل وجودی، اثربخشی، به توصیف محصولات و خدمات سازمان یا مشتریان هدف اکتفا نکرده و انگیزههای کمالگرایانه کارکنان برای انجام کارهای سازمان را نیز بیان میکند. «ذینفعان کلیدی» نیز کسانی هستند که بر فلسفه وجودی، چشمانداز و استراتژی سازمان تأثیر میگذارند و از آنها تأثیر میپذیرند و درخواستهایی از سازمان دارند که بااهمیت و لازمالاجرا تلقی میشوند. «تفکر ساختارشکنانه» نیز به عنوان کسب نگرشی جدید، بزرگتر و متفاوت دیدن مسائل از زاویهای دیگر تعریف میشود و «کارآفرینی سازمانی» به معنای حمایت از کارکنان برای تفکر و رفتاری مانند کارآفرینان در درون سازمان است. کارکنانی که دارای چشمانداز و مهارت هستند، تشویق میشوند تا فرصتها را شناسایی کرده و ایدههایی را خلق کنند که منجر به تولید محصولات و خدمات نوآورانه یا حتی خطوط جدید تولید شود. سازمانهای متعالی با درک این مفاهیم، قادر خواهند بود در اکوسیستم پیچیده و متغیر امروزی، مسیر تعالی را طی کنند.
در چنین چارچوبی، نقش «شریک تجاری منابع انسانی (HR Business Partner)» به عنوان یکی از ارکان کلیدی ظهور میکند. این نقش، مسئولیت همسوسازی اهداف کسبوکار با کارکنان و مدیریت در واحدهای تجاری مشخص را بر عهده دارد و با فرموله کردن مشارکتها در سراسر وظیفه منابع انسانی، خدمات ارزشافزودهای را به مدیریت و کارکنان ارائه میدهد که منعکسکننده اهداف تجاری سازمان است. شریک تجاری منابع انسانی، سطح اثربخشی از سواد کسبوکار در مورد وضعیت مالی واحد تجاری، برنامههای میانمدت، فرهنگ و رقابت آن را حفظ میکند. شریک تجاری منابع انسانی از نزدیک با مدیریت و کارکنان «در خط مقدم» کار میکند و اطلاعات عملی و استراتژیک، بینش و مشاوره در مورد مسائل مربوط به کارکنان را ارائه میدهد. حوزههای فعالیت او شامل مدیریت استعدادها، روابط کارکنان، مربیگری/توسعه، جبران خدمات، مدیریت تعارض، و توسعه سازمانی و آموزش است. یک شریک تجاری منابع انسانی نقش اساسی در ایجاد و پیشبرد برنامههای HR و ابتکارات در حوزههای عملکردی خاص شرکت ایفا میکند و این اطمینان را ایجاد میکند که آنها با اهداف تجاری شرکت هماهنگ هستند. طبق تعریف CIPD، شرکای تجاری منابع انسانی (HRBPs) از نزدیک با رهبران کسبوکار و مدیران خط کار میکنند تا ظرفیت انسانی خود را بسازند، استعدادها را برنامهریزی و مدیریت کنند و رویکردهایی را توسعه دهند که به اهداف سازمانی مشترک دست یابند. آنها اغلب به عنوان نقطه تخصص افراد برای حوزه کسبوکار خود عمل میکنند و ممکن است متخصص محلی اجرای رویکردهای خاصی باشند که توسط یک تیم تخصصی مرکزی یا مرکز تعالی طراحی شده است. مدل شریک تجاری آیندهنگر، نقشها و مسئولیتهای متنوعی را برای این افراد تعریف میکند: آمادهسازی برای آینده کار و مدیریت منابع انسانی، مربی و مشاور بودن، به کارگیری بصیرت تجاری، ساختن سازمانی رقابتی، توانمندسازی رهبران، استفاده از دادهها برای تأثیرگذاری بر تصمیمات، و تقویت فرهنگ شرکت و تجربه کارکنان. همسویی این نقش با مدل تعالی، در آن است که شریک تجاری منابع انسانی باید درک عمیقی از اکوسیستم سازمانی، فلسفه وجودی، ذینفعان کلیدی و ابرروندها داشته باشد. او باید بتواند میان استراتژیهای کلان سازمان و عملکرد روزمره کارکنان پل بزند و با استفاده از ابزارهایی نظیر «دادهکاوی» و «تحلیلگری دادهها»، که به عنوان علم یا رشتهای فراگیر برای مدیریت کامل دادهها تعریف میشود، تصویری روشن از جایگاه فعلی سازمان و جایگاه مطلوب آن ارائه دهد. دادهکاوی، فرایند مرتبسازی مجموعههای دادهای بزرگ برای شناسایی الگوها و ایجاد روابط برای حل مشکلات از طریق تجزیه و تحلیل دادهها است. ابزارهای دادهکاوی به سازمانها امکان میدهند تا روند آینده را پیشبینی کنند. تحلیلگری دادهها نیز در طراحی برنامههای اقدام و بهبود سازمان میتواند کمک شایانی داشته باشد و تصویر روشنی را از جایی که سازمان هست، جایی که بوده است و جایی که باید برود، ارائه کند. بدون این تحلیلهای مبتنی بر داده، تصمیمگیریهای منابع انسانی در سطح راهبردی، محکوم به شکست خواهند بود.
در جمعبندی، مدل تعالی منابع انسانی سازمانی، یک چارچوب جامع و فراگیر است که به مدیران سازمان کمک میکند تا با ارزیابی مستمر فعالیتها، رویهها، فرایندها و نتایج منابع انسانی خود، نقاط قوت و زمینههای قابل بهبود را شناسایی کرده و برای بهینهسازی آنها اقدام نمایند. این مدل با تاکید بر مفاهیم بنیادین هشتگانه، نگاه سیستمی، توجه به اکوسیستم سازمانی، و درک تمایز رهبری از مدیریت، بستری فراهم میکند تا سازمانها بتوانند از ناکارآمدی سیستمهای سنتی عبور کرده و به سطحی از بلوغ دست یابند که در آن، منابع انسانی نه به عنوان یک هزینه، بلکه به عنوان مهمترین دارایی راهبردی و ارزشآفرین شناخته شود. تحقق این مهم، مستلزم حضور رهبرانی آیندهنگر، کارکنانی دلبسته و شایسته، و شرکای تجاری منابع انسانی است که بتوانند با تکیه بر دادهها و تحلیلهای دقیق، مسیر تعالی را برای سازمان هموار سازند. بدون چنین باوری، حتی دقیقترین مدلهای تعالی نیز در حد یک سند باقی خواهند ماند و نمیتوانند به بهبود واقعی عملکرد سازمان کمک کنند.
No Comments